Academic thesis

Leonie Huget: Untersuchung und Konservierung von in den Zierrahmen gespannten Leinwandgemälden – Abnahme eines getrübten Überzugs von stark geschädigter Bildschicht Back
Language: Original   -   Translation
Overview:  
 
Abstract: Im Rahmen der Untersuchung und Konservierung von drei
Evangelistenportraits aus dem 17.Jh. wurde am „Matthäus“ der stark
degradierte Überzug von einer fragmentarisch vorliegenden Malschicht
entfernt, sowie ein weiterführendes Konzept zur Stabilisierung von
Malschicht und Bildträger erstellt. Ein mit Magneten montierter
Rückseitenschutz soll die unzureichende Aufspannung des in den
Zierrahmen gespannten Bildträgers unterstützten.

Top

Keywords: Firnisabnahme. Fragment, Aufspannung im Zierrahmen , Rückseitenschutz, Cyclododecan
Table of contents: 1. EINLEITUNG .................................................................................................................... 4
2. TECHNOLOGISCHER BEFUND UND ERHALTUNGSZUSTAND .............................................. 6
2.1. PROVENIENZ ................................................................................................................... 6
2.2. „DER EVANGELIST JOHANNES“ ............................................................................................ 8
2.2.1. OBJEKTIDENTIFIKATION ......................................................................................................... 8
2.2.2. DARSTELLUNG ..................................................................................................................... 8
2.2.3. TECHNOLOGISCHER BEFUND .................................................................................................. 9
2.2.4. ERHALTUNGSZUSTAND ........................................................................................................ 13
2.2.5. RESTAURIERUNGSGESCHICHTE .............................................................................................. 18
2.3. „DER EVANGELIST MATTHÄUS“ ......................................................................................... 19
2.3.1. OBJEKTIDENTIFIKATION ....................................................................................................... 19
2.3.2. DARSTELLUNG ................................................................................................................... 19
2.3.3. TECHNOLOGISCHER BEFUND ................................................................................................ 20
2.3.4. ERHALTUNGSZUSTAND ........................................................................................................ 24
2.3.5. RESTAURIERUNGSGESCHICHTE .............................................................................................. 27
2.4. „DER EVANGELIST LUCAS MALT DIE MADONNA“ ................................................................... 28
2.4.1. OBJEKTIDENTIFIKATION ....................................................................................................... 28
2.4.2. DARSTELLUNG ................................................................................................................... 28
2.4.3. TECHNOLOGISCHER BEFUND ................................................................................................ 29
2.4.4. ERHALTUNGSZUSTAND ........................................................................................................ 31
2.4.5. RESTAURIERUNGSGESCHICHTE .............................................................................................. 33
2.5. ZUSAMMENFASSUNG ...................................................................................................... 33
3. BEARBEITUNGSKONZEPT .............................................................................................. 35
3.1. OBERFLÄCHENREINIGUNG ................................................................................................ 35
3.2. FESTIGUNG DER MALSCHICHT ........................................................................................... 36
3.3. MÖGLICHKEITEN ZUR BEHANDLUNG VON GEALTERTEN UND GETRÜBTEN NATURHARZFIRNISSEN ....... 37
3.3.1. FIRNISABNAHME MIT GELEN UND KOMPRESSEN ...................................................................... 39
3.3.2. FIRNISABNAHME MIT CHEMISCHEN GELEN ............................................................................. 41
3.3.3. HYDROPHOBIERUNG DES BILDTRÄGERS .................................................................................. 41
3.3.4. DER „SCHLÜRFER“ ZUR FIRNISABNAHME ................................................................................ 42
3.4. KONZEPT ZUR ÜBERZUGSABNAHME AM „MATTHÄUS“ ........................................................... 43
3.4.1. LÖSLICHKEIT DES ÜBERZUGS ................................................................................................ 43
3.4.2. TESTREIHEN I – METHODIK .................................................................................................. 44
3.4.3. TESTREIHE II – OPTIMIERUNG DES LÖSUNGSMITTELGEMISCHS UND DER ANWENDUNG .................. 45
3.5. BEHANDLUNG DER FRAGMENTARISCHEN MALSCHICHT ........................................................... 49
3.5.1. NIEDERLEGEN DER AUFSTEHENDEN SCHOLLEN ......................................................................... 49
3.5.2. WEITERFÜHRENDE OBERFLÄCHENREINIGUNG .......................................................................... 50
3.5.3. ERGÄNZENDE MAßNAHMEN AN DER BILDSCHICHT ................................................................... 50
3.6. BILDTRÄGERSTABILISIERUNG ............................................................................................. 51
3.6.1. STABILISIERUNG DES ZIERRAHMEN ........................................................................................ 51
3.6.2. SCHLIEßEN VON BESCHÄDIGUNGEN DES TEXTILEN BILDTRÄGERS ................................................. 53
3.6.3. STABILISIERUNG DER AUFSPANNUNG ..................................................................................... 54
3.6.4. RÜCKSEITENSCHUTZ ........................................................................................................... 55
4. DURCHGEFÜHRTE MAßNAHMEN .................................................................................. 59
4.1. FESTIGUNG DER MALSCHICHT ........................................................................................... 59
4.2. OBERFLÄCHENREINIGUNG ................................................................................................ 59
4.2.1. TROCKENE REINIGUNG ........................................................................................................ 59
4.2.2. FEUCHTE OBERFLÄCHENREINIGUNG ...................................................................................... 60
4.3. HOLZFESTIGUNG ............................................................................................................ 61
4.4. ÜBERZUGSABNAHME ...................................................................................................... 61
5. AUSSTEHENDE MAßNAHMEN UND AUSBLICK .............................................................. 64
5.1. WEITERE BEHANDLUNG DER MALSCHICHT ........................................................................... 64
5.2. NIEDERLEGEN DER MALSCHICHTSCHOLLEN .......................................................................... 64
5.3. BILDTRÄGERSTABILISIERUNG ............................................................................................. 64
5.4. UMGANG MIT FRAGMENTARISCHER MALSCHICHT ................................................................. 65
5.5. BEARBEITUNG DER WEITEREN GEMÄLDE DES KONVOLUTS ....................................................... 65
5.6. OFFENE FORSCHUNGSFRAGEN .......................................................................................... 65
6. SCHLUSSBETRACHTUNG ............................................................................................... 67
8. LITERATURVERZEICHNIS ............................................................................................... 68
9. ABBILDUNGSVERZEICHNIS ............................................................................................ 73
10. MATERIALVERZEICHNIS ............................................................................................... 73
11. ABBILDUNGSTEIL ........................................................................................................ 75
12. ANHANG ................................................................................................................... 159

Top

Details:
  • academic institution: Hochschule für Bildende Künste Dresden
  • kind of theses:  Diplomarbeit
  • main Tutor:  Prof. Dr. Ursula Haller
  • assistant Tutor:  Dipl.-Rest. Sandra Plötz
  • date:  2025
  • Language:  Deutsch
  • pages:  74
  • pictures:  85
Back

The Hornemann Institute offers only the information displayed here. For further information or copies of academic work, please contact the author or - if there is no contact provided - the secretariats of the respective faculties.